T.g.v. de zeventigste geboortedag van Wim T. Schippers
De eerste dag van juli 2012
In Schippers' tijdrekening: de vierduizendeenhonderdachtenzestigste januari 1991
Als schrijver ben ik naast de usual suspects Nescio, Reve, Bob den Uyl en Marten Toonder ook zeer schatplichtig aan Annie M.G. Schmidt, Koot en Bie, Drs.P en Wim T. Schippers.
Ik ben een liefhebber van het gevoel voor humor van Schippers, zijn inventies qua taal en heb altijd genoten van zijn -naar verluidt woord voor woord uitgeschreven en op zijn aanwijzingen nauwkeurig uitgevoerde- radio- en televisieproducties.
Om de genialiteit van Schippers te eren heb ik enkele verwijzingen in mijn roman Seizoensgebonden opgenomen.
Een van de personen uit Seizoensgebonden, Wim
Bensdorp van restaurant de Gooise Pot is vernoemd naar de
snacbaruitbater uit De
Lachende Scheerkwast,
Op zoek naar Yolanda,
Plafond over de Vloer
en We zijn weer
thuis van Wim T.
Het Paleis
voor Volksvlijt bestaat in Louloenen, de hoofdstad van Gedogia nog immer, vooral omdat ik, net als Wim T. van mening ben dat dit gebouw subiet herbouwd moet worden.
Wim T. creëerde voor de televisieseries De Lachende Scheerkwast, Op Zoek naar Yolanda en Plafond over de vloer het WillyDobbePlantsoen.
Dit had tot gevolg dat op 27 november 1997 in Olst een echt Willy Dobbeplantsoen werd aangelegd, getrouw gerepliceerd naar het idee van Wim T. en het ontwerp van decorbouwer Jaap de Groote.
Mevrouw Dobbe was bij de
opening van dit plantsoen aanwezig, samen met Schippers.
Ik heb diverse gebouwen en straatnamen naar bekende, veelal nog levende Nederlanders vernoemd, heb o.a. over het WimTSchippersZiekenhuis geschreven.
Ondanks het feit dat in dit universitair hospitaal ook dieren worden behandeld -de hoogzwangere teef van de president van de Verenigde Staten in hoofdstuk 4 van Lentebal- doet dit hem uiteraard nauwelijks recht.
Dus overweeg ik nog een museum voor absurde kunsten het WTS te gaan noemen, gehuisvest in een dadaïstisch vormgegeven gebouw met half uit de gevel stekende vliegtuigen.
Geen WTC (WorldTradeCentre) maar een WTS (WimTSchippers) zeg maar.
Ach ja, het is ook maar een ideetje.
Fragmenten uit Seizoensgebonden geïnspireerd door Wim T.
Herfstval hoofdstuk13
Ruim
twaalf jaar geleden heeft Murk met Rob en Maike een
overzichtstentoonstelling van Wim T. Schippers in het
WillemdeRidderMuseum in Udrecht bezocht.
Bij
de Pindakaasvloer, een oppervlakte van vijfenveertig m² die
door de kunstenaar met een laagje van een paar centimeter van de
voeding-emulsie is bedekt heeft hij toen een pot Calvé pindakaas
met een briefje voor de kunstenaar achtergelaten.
Dit
moment is nog fotografisch vastgelegd,
Murk
schroomlacht.
'Tegenwoordig
zou iemand waarschijnlijk languit in de pindakaas gaan liggen, daar
een filmpje van laten maken en dat dan via het internet verspreiden.'
Winterverleiding hoofdstuk 6
De
vorige dag heeft Murk de hele dag thuis doorgebracht, hij heeft
geschreven en door zijn schriften met aantekeningen gebladerd.
Hierbij
is hij de rudimentaire versie van Seizoensgebonden die hij aan het
begin van het jaar heeft geschreven tegengekomen.
Dat
lijkt nu erg lang geleden.
Later
die avond las hij in de tv-gids dat er de hele Kerstvakantie
afleveringen van Tita Tovenaar zijn geprogrammeerd.
De
televisieserie Tita Tovenaar werd in de jaren 1972-1974
uitgezonden.
Het
is Murk’s favoriete kinderprogramma aller tijden.
Ma
Hemelsoet keek Murk vreemd aan toen hij een gat in de lucht sprong.
Zij
dacht waarschijnlijk dat haar zoon kinds begon te worden.
Volgens
haar is iedereen constant in de war.
Murk
wordt altijd ietwat kribbig van de Kerst.
Hij
snapt niet waarom mensen Kerstbomen in huis halen.
De
mensen zijn met de feestdagen niet al te diervriendelijk en het
omzagen van bomen is in zijn opinie ook niet erg plantaardig.
Hij stelt zich altijd voor hoe je dat soort gewoontes aan buitenaardse
wezens zou moeten gaan uitleggen.
Ze
zullen vast niet begrijpen dat de bewoners van deze planeet bomen
nodig hebben om een gezellige sfeer te creëren.
Het
is immers logischer dat je door de aanwezigheid van leuke mensen in
een goede stemming komt.
Na
een paar uur in de bieb is Murk flink opgeschoten met schrijven en
heeft ondertussen ook bijna alle talkshows waar hij de afgelopen week
geen tijd voor heeft gehad via uitzending gemist terug kunnen
luisteren.
Er
is nog tijd genoeg om een paar biertjes voor onderweg te halen en op
tijd thuis te zijn om Tita Tovenaar te zien.
Bij
het passeren van de Kerstboom op de JacobCatsplaetse is Murk in een
opperbest humeur en bralt dat luid uit.
'Iedereen
kan wat mij betreft de boom in, dan is dat ding toch nog ergens goed
voor.'
Murk
wankelt de pont af en begint ik ben
een Kerstbal van Bert
en Ernie te zingen.
Als hij thuis de televisie aanzet wacht hem een diepe
teleurstelling, het is niet de originele Tita Tovenaar die in
beeld verschijnt maar een remake.
De
nieuwe reeks blijkt van dezelfde lopende band als Kabouter Plop,
Piet Piraat en de K3-films te zijn gekomen.
Dochter
Tika is niet de blonde vamp waar Murk toen hij elf was in stilte naar
verlangde, Kwark heeft
een vaag Vlaams accent en zegt steeds dûh en het ziet er naar uit
dat toverpappa Tita aardbeziën
eerder in zakken friet dan in kamelen zal gaan veranderen.
Het
lijkt erop dat alleen de grobbebollen uit de mottenballen zijn
gehaald.
Murk
zucht.
'Zo
moeten mensen zich voelen die na lange tijd naar hun land van
herkomst terugkeren endan ontdekken
dat het rijk waar ze hun jeugd hebben doorgebracht niet meer
bestaat.'
Het
verleden komt nooit meer terug.
Murk
zet de tv uit, gaat naar zijn werkkamer en mailt Jacqueline over
zijn desillusie.
Zijn
zus mailt meteen terug.
Ik
heb de originele serie nog op DVD, die mag je wel lenen.
Roel
en Franka kijken er toch niet naar, die vonden het eng en stom.
Murk
remailt.
Ze
waren dan zeker en vast nog erg jong toen ze het zagen, je moet Paulus
de Boskabouter
eens terugzien, dat is pas eng.
De
serie Paulus de Boskabouter uit 1965 wordt deze week elke ochtend
herhaald.
Er
komt een regenworm in voor die naar de naam Eumenia luistert.
Eumenia
draagt immer een boerka omdat ze verlegen is en vertoont onderdanig
gedrag ten opzichte van haar eega Joris het vispaard.
De
heks Eucalypta uit de serie lijkt sprekend op Sanne Wallis de
Vries.
Ze
heeft vrijwel dezelfde neus, hangwangen en uitpuilende ogen.
Winterverleiding hoofdstuk 2
Na
het eten kijken Murk en ma Hemesoet naar een televisieprogramma
waarin de nostalgie hoogtij viert.
Moeder
mag dan wel niet meer weten wat er vijf minuten geleden is gebeurd,
maar herinnert zich de jaren’70 nog best.
Als Chef van Oekel in beeld verschijnt veert ze kwiek op en roept luid: 'REETS!'
Winterverleiding hoofdstuk7
Na
het eten kijken Murk en moeder televisie
Het
hoogtepunt van de verder saai verlopende avond is een herhaling van
Waar heb dat nou voor
nodig, de
Kerstspecial van Wim T. Schippers uit 1973.
Lentebal hoofdstuk 5
Murk
loopt de huiskamer in en ziet de nieuwe lamp pontificaal naast de
televisie staan en citeert brommompelend een uitspraak van het door
Wim T. Schippers gecreëerde type Fred Haché.
'Leuke
lamp overigens!'
De
soep is klaar maar de temperatuur van de vloeistof is nog erg hoog en
omdat deze volgens de door de tandarts verstrekte adviezen beter niet
zo heet gegeten kan worden als ze wordt opgediend en er nu toch al
twee anekdotes uit de jonge jaren van de kunstenaar en programmamaker
in het achterhoofd van Murk zijn opgedoken, besluit hij dat er net zo
goed iets langer bij Wim T. kan worden stilgestaan.
De
jonge Schippers liep vaak met een rinkelend zak gevuld met het
tafelzilver van zijn ouders over straat, als hij dan door een agent
werd aangehouden vroeg hij quasi onschuldig 'of je dan soms niet met
je eigen zilver over straat mocht lopen.'
De
kleinburgerlijke vader van Wim T. was ook menigmaal het slachtoffer
van de grollen van zijn zoon, meer dan eens heerste er hilariteit in
de directiekamer van het bedrijf waar deze werkte omdat er tijdens
vergaderingen een in zijn tas verstopte opengeslagen playboy tussen
zijn papieren uitrolde.
De
nieuwe lamp valt onder de categorie sfeerverlichting.
Murk
heeft meestal behoefte aan feller licht om alles zo goed mogelijk
waar te kunnen nemen, maar voor de momenten dat hij niet al lucide is
en behoefte heeft aan minder lumineuze omstandigheden komt de
armatuur toch wel goed van pas.
Lentebal hoofdstuk 9
Na het eten gaat Murk voor de televisie zitten, halverwege de avond wordt het reguliere programma plotsklaps onderbroken. Er doemt eerst een omroeper op die aandacht
voor een belangrijke mededeling van de minister-president vraagt en dan
verschijnt Balkenende zelf op het scherm met de aankondiging dat hare
majesteit koningin Beatrix een belangrijke boodschap voor het volk heeft
en dat hij daarna ook nog iets te vertellen heeft. Vervolgens is het de beurt aan Beatrix, het
valt Murk op dat de koningin er nog vermoeider uitziet dan toen ze op de
avond van de Koninginnedag die verstoord werd door een idioot die zich
nadat hij een aantal mensen met zijn auto te hebben overreden in een
gedenknaald boorde vertelde hoe aangedaan ze was door de vreselijke
gebeurtenissen bij het defilé. Beatrix deelt het volk mee dat de laatste
jaren haar zeer zwaar zijn gevallen, ze memoreert het overlijden van
haar echtgenoot en ouders en komt kort terug op de dood van een aantal
van haar onderdanen op de zo feestelijk begonnen dag in Apeldoorn. Daarna volgt er een diepe zucht en
verschijnt er een voorzichtige glimlach op haar gezicht en komt zij met
een plechtige aankondiging. 'In deze tijden van economische terugslag en
toenemende tegenstellingen tussen de diverse bevolkingsgroepen waaruit
ons volk bestaat is er behoefte aan iemand die in staat is antwoord te
geven op de uitdagingen die voor ons liggen, een persoon die het symbool
van een sterke natie kan vormen en een rustpunt in een solidaire
samenleving is en krachtdadig leiding aan bestuurlijke en sociale
vernieuwing kan geven.' 'Gedurende de laatste decennia heb ik mij
met veel voldoening van deze taak gekweten en ik vind dat thans het
moment is gekomen deze over te dragen op de volgende generatie.' 'Vervuld van de hoop en vertrouwen dat de
verbondenheid tussen alle mensen die in ons land leven ook in deze eeuw
en onder een nieuwe koning gewaarborgd zal zijn heb ik besloten om zodra
de formatie van een nieuw kabinet voltooid is afstand van het
koningschap te doen ten gunste van mijn oudste zoon Willem-Alexander.' 'Ik leef in de overtuiging dat mijn oudste
zoon terdege is voorbereid om de zware opdracht die voor hem in het
verschiet ligt plichtsgetrouw zal vervullen en er naar zal streven het
land te dienen door ook veel aandacht en respect voor het meest
kwetsbare deel van zijn onderdanen tentoon te spreiden en vraag u daarom
allen hem ook dezelfde steun en vertrouwen te willen schenken die ik
tijdens mijn regeringsperiode heb mogen ondervinden.' De koningin spreekt haar dank aan God uit
voor de zegen die in de jaren dat zij regeerde op haar werk heeft gerust
en verdwijnt uit beeld om weer plaats te maken voor premier Balkenende
die in een kort statement zijn gevoelens over de komende abdicatie
weergeeft. 'Op dit gedenkwaardige moment in de
geschiedenis van Gedogia rest mij niets anders dan mijn waardering uit
te spreken voor de manier waarop koningin Beatrix invulling heeft
gegeven aan de rol die haar door de constitutie is toebedeeld.' 'Ik heb altijd in een erg prettige sfeer met
hare majesteit samengewerkt en ik verheug mij er buitengewoon op dit
in de komende tijd ook met onze nieuwe koning te mogen doen.' Daarna wijdt de demissionaire premier nog enige woorden aan de wijzigende status van de aftredende en toekomstige monarch. 'De kroonprins heeft kenbaar gemaakt dat hij
er prijs op stelt om na aanvaarding van zijn nieuwe functie als koning
Willem vier door het leven te gaan.' 'De koningin zal na haar terugtreden weer de
titel van prinses aannemen en heeft de wens uitgesproken om haar
levenseinde in alle rust aan haar hobby's te gaan besteden.' Balkenende spreekt de hoop uit dat de
koningin nog tot in lengte van dagen in staat zal zijn om paard te
rijden en zich op creatieve wijze te uiten en hij doet de plechtige
belofte dat de regering haar initiatieven om jonge kunstenaars te
stimuleren zal steunen en wenst haar en de rest van het volk een
prettige levensavond. Daarna wordt er een ingelaste uitzending van de gezamenlijke omroepen uitgezonden. De oud-premiers Kok en Lubbers worden
bevraagd over de tijd die zij onder Beatrix hebben gediend en vervolgens
mogen zij hun opinie geven over de mogelijke wijzigingen in de
samenwerking tussen vorst en staat. De ex-bewindslieden zijn het erover eens dat
de koningin het fantastisch heeft gedaan, dat de samenwerking met de
nieuwe koning ook best goed zal verlopen en er hooguit enkele kleine
veranderingen zullen worden doorgevoerd. Lubbers vraagt zich nog wel af of het de
koningin zal lukken zich afzijdig te houden als er een nationale crisis
ontstaat en de nieuwe koning de problemen volgens haar niet goed oplost. 'Hij wordt de eerste man in de geschiedenis
van ons koninkrijk die een vrouw opvolgt en dan nog wel een die tijdens
haar bewind een behoorlijke stempel op de politiek heeft gedrukt.' 'Willem III had al moeite genoeg om in de voetsporen van zijn vader die de held van Waterloo was te treden.' Het gesprek wordt beëindigt en er wordt een
filmpje ingestart waarin het leven van Beatrix van haar geboorte tot
heden in vogelvlucht voorbij komt. De meeste opnamen zijn al heel vaak te zien geweest. De eerste stapjes van baby Bea, haar eerste
ambt, het burgemeesterschap van Madurodam, de rondleiding door de rosse
buurt van Louloenen aan den Doolaard door majoor Bosshardt van het Leger
des Heils, de verloving en het huwelijk met prins Claus inclusief de
door opstandige jeugdigen gegooide rookbom, de cabaretier Paul van Vliet
die de prinses en haar aanstaande man een jas aanbiedt die nog vermaakt
kan worden tot jasjes voor hun eventuele nageslacht, kunstenaar Wim T.
Schippers die gaten in de tuin van kasteel Drakensteyn waar het
prinselijke paar indertijd woonde graaft, de eed bij haar
troonsbestijging, de spontane kus die zij op een markt van een onderdaan
kreeg en de beelden van de begrafenissen van haar man en ouders
passeren de revue. Het is ongetwijfeld een filmpje dat al
tijden klaar lag voor het geval de majesteit zou aftreden of vroegtijdig
komt te overlijden. De gedachten van Murk dwalen al snel af, via
Willem-Alexander die ooit gezegd heeft dat hij in zijn oma een goed
voorbeeld zag en de manier waarop hij zijn toekomstige koningschap
inhoud zou willen geven belandt hij bij de voormalige vorstin Juliana. Gerard cox vertolkte eertijds een lief
liedje over de ouder wordende koningin en kreeg daar toen een
proces-verbaal voor wegens opzettelijke belediging de Koning of de
Koningin aangedaan, terwijl hij toch alleen maar zong dat hij als
aanhanger van de linkse Provo-beweging weliswaar tegen de erfopvolging
was, maar Juliana immer erg aandoenlijk vond omdat ze zo op zijn ouwe
moeder leek. Juliana was natuurlijk ook gewoon een lief
mens, bij haar troonsafstand had ze graag gezien dat alle gevangenen
gratie zouden krijgen, maar daar stak het toenmalige kabinet uiteraard
een stokje voor. Onlangs bleek uit de biografie die drie
onderzoekers van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van een
gerenommeerde universiteit over premier van Agt schreven dat deze in die
tijd sterk twijfelde aan haar geestesgesteldheid en dat hij gezegd zou
hebben dat hij zich afvroeg of hare majesteit de beslissing om af te
treden wel zelfstandig kon nemen. Misschien was zij toen inderdaad al een
beetje aan het dementeren, maar ze had zich lang genoeg voor het land
ingezet en had op grond hiervan volgens Murk wel iets meer respect van
een zittende minister-president mogen verwachten. Uiteindelijk kwam de koningin met het
voorstel om alle gedetineerden dan maar een slagroomtaart te geven en
dat idee werd wel goedgekeurd door de regering. Het gerucht gaat dat vice-premier Hans
Wiegel bij deze gelegenheid zeer gevat reageerde met de woorden:
'Majesteit, dat lijkt me een uitstekend idee en dan spuiten we op elk
van die taarten met slagroom nog vele jaren!' Murk denkt smuiklachend terug aan een
bericht dat hij die ochtend las over een drieëntachtigjarige man uit
Oldenzaal die zojuist tot doctor in de Duitse letteren aan de
universiteit van Osnabrück gepromoveerd was en had meegedeeld dat hij
een grote toekomst voor zich zag. Volgens de promovendus waren er bij Beatrix
ook nog geen tekenen dat haar verstandelijke vermogens aan het afnemen
zijn en kon ook zij de rest van haar leven aan veel andere nuttige
werkzaamheden besteden. Daar kan Murk het wel mee eens zijn. 'Dat blijkt dan ook wel uit het feit dat ze
op tijd heeft ingezien dat het goed is om niet te lang op dezelfde stoel
te blijven zitten als je zeker weet dat er een zeer capabele opvolger
klaar staat en omdat onze geliefde vorstin nog steeds uitstekend in
staat is zelf een geweldige speech te schrijven en dat niet aan de een
of andere ghostwriter over laat.'
